top of page

Wat is de Tilgrup en waarom is deze beek belangrijk voor Oude Willem?

Foto van schrijver: Karlien Hesseling
Karlien Hesseling
27 okt
3 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 3 nov

Bij ons boshuisje in Oude Willem ligt de Tilgrup, een beek in het Drents-Friese Wold. Vroeger stroomde het water via een rechte loop snel weg uit Oude Willem. Nu blijft regenwater langer in het gebied. Dat helpt de natte graslanden, heide en vennen in de omgeving. Tijdens een wandeling zie je hoe het landschap daardoor verandert.


Van natuurlijke beek naar afwateringskanaal

In de twintigste eeuw werd de Tilgrup grotendeels rechtgetrokken. Het doel was water vlot af te voeren uit landbouwgebieden. Dat werkte voor de landbouw, maar het had een keerzijde. Ook omliggende natuur verloor water. Heide, veen en vennen zijn afhankelijk van een passend grondwaterpeil en kunnen door langdurige verdroging veranderen.


Wat is er veranderd in Oude Willem?

Bij de herinrichting van Oude Willem tussen 2018 en 2021 werd de oude, rechte afwatering in het projectgebied grotendeels gedempt. Daarvoor in de plaats kwam een ondiepe, slingerende slenk. Die voert bij veel regen water af, maar laat het gebied langer nat blijven. Ook zijn sloten en greppels gedempt. Het resultaat is een andere balans tussen afvoer en vasthouden.

De provincie Drenthe beschrijft hoe de oude afwatering is vervangen door de slenk.


Waarom is dat goed voor de natuur?

Wanneer regenwater minder snel verdwijnt, kunnen grondwaterstanden herstellen. Dat is van belang voor natte graslanden, heide, vennen en planten die daarbij horen. Een afwisselend, natter landschap biedt ook leefruimte aan insecten en vogels. Het blijft natuur in ontwikkeling, geen project dat na een paar jaar definitief klaar is.


De Tilgrup in het landschap

Vanaf de toegankelijke routes bij Oude Willem zie je open grasland, vochtige laagtes en bosranden. Na een regenperiode zie je op sommige plekken meer water in de graslanden. Vanaf de openbare routes heb je uitzicht op de graslanden en de slenk. Een verblijf in Boshuisje Oude Willem brengt je dicht bij dit gebied.


Waarom merk je de gevolgen verderop?

Een beek voert niet alleen water door een smalle strook landschap. De grondwaterstand rondom de beek hangt samen met de vennen en natte heide. Als water lange tijd snel wegloopt, krijgen deze gebieden minder vocht. Daarom richt het natuurherstel zich niet alleen op de loop van de Tilgrup, maar ook op sloten, greppels en de overgang tussen grasland en bos.


Ander uitzicht na een regenperiode

Het water staat niet iedere dag even hoog. Na een droge zomer ziet dezelfde plek er anders uit dan na weken regen. Kijk ook naar de overgang van natte laagtes naar iets hogere graslanden. Daar ontstaan verschillende groeiplaatsen. Met een verrekijker kun je vanaf een toegankelijk pad vogels bekijken zonder ze te verstoren.

Dit is een natuurproject in ontwikkeling. De effecten op planten en dieren worden door beheerders gevolgd en het onderhoud verandert mee met de omstandigheden.


Hoeveel is er in Oude Willem veranderd?

Niet alleen het water kreeg een andere route. Oude sloten en greppels zijn gedempt, bosranden zijn geleidelijker gemaakt en delen van het voormalige landbouwgebied krijgen een ander beheer. In dit deel van Oude Willem is de oude, rechte loop van de Tilgrup grotendeels gedempt. De nieuwe slenk loopt van noord naar zuid.

De natuur verandert nog steeds. In juni 2026 meldde de provincie dat langs de slingerende waterloop pitrus groeit en op hogere zandkoppen andere planten voorkomen. Zo ontstaan op korte afstand verschillende groeiplaatsen. Dat is een concreet gevolg van het langer vasthouden van water.


Veelgestelde vragen over de Tilgrup

Waar stroomt de Tilgrup naartoe?

De Tilgrup maakt deel uit van het watersysteem van de Vledder Aa. De manier waarop water door Oude Willem stroomt, beïnvloedt ook de omliggende bodem en natte natuur. Het gaat dus niet alleen om de beek zelf, maar ook om graslanden en vennen die afhankelijk zijn van voldoende water.

Vroeger was de Tilgrup op verschillende plekken rechtgetrokken om het land snel te ontwateren. In het projectgebied Oude Willem is een groot deel van die rechte afwatering gedempt en vervangen door een ondiepe slenk. De Tilgrup zelf bestaat buiten dit gebied gewoon nog: het project gaat om anders omgaan met water, niet om het laten verdwijnen van een beek.

Snelle afwatering was nuttig voor landbouw, maar droeg ook bij aan verdroging van omliggende natuur. Door regenwater langer vast te houden kunnen de grondwaterstand en vochtige bodem zich herstellen. Dat helpt onder meer vennen, heide en natte graslanden. Het resultaat ontwikkelt zich over meerdere jaren.

Vanaf openbare routes bij Oude Willem zie je open grasland, natte laagtes en soms delen van de slenk. Niet ieder stuk oever is toegankelijk; sommige percelen zijn kwetsbaar of rustgebied. Na veel regen valt het water in het landschap meer op, maar kunnen de paden zelf ook natter zijn.


 
 
 

Opmerkingen


  • Facebook
  • Instagram
bottom of page